Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với vận tốc thiết kế 350km/h là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, kết nối xuyên suốt từ Hà Nội đến TP.HCM. Riêng đoạn tuyến đi qua địa phận TP.HCM đóng vai trò kết nối trực tiếp vào ga cuối Thủ Thiêm, ảnh hưởng lớn đến diện mạo đô thị và bản đồ bất động sản khu vực phía Đông. Để chuẩn bị cho siêu dự án này, UBND TP.HCM đã hoàn tất rà soát sơ bộ về quy mô thu hồi đất, số hộ dân ảnh hưởng cùng nhu cầu vốn ngân sách Trung ương lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Kế hoạch phân bổ nguồn lực này đang mở ra những góc nhìn mới cho các nhà đầu tư chiến lược trong việc đón đầu các làn sóng hạ tầng lớn.
 |
| Tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam |
Quy mô thu hồi đất và chi phí giải phóng mặt bằng đoạn qua địa bàn TP.HCM
Đoạn tuyến cuối của tuyến đường sắt tốc độ cao khi đi vào trung tâm kinh tế phía Nam đòi hỏi một nguồn lực bồi thường và giải phóng mặt bằng rất lớn do đi qua các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh.
Chi tiết chiều dài tuyến và diện tích đất ảnh hưởng tại các phường
Theo báo cáo rà soát mới của UBND TP.HCM dựa trên ranh hướng tuyến trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đoạn đường sắt tốc độ cao đi qua địa bàn thành phố có tổng chiều dài khoảng 13,64km. Để phục vụ thi công công trình, tổng diện tích đất dự kiến phải tiến hành thu hồi là hơn 141 ha. Tuyến giao thông huyết mạch này sẽ chạy qua địa giới hành chính của ba phường thuộc khu vực phía Đông thành phố bao gồm: phường Bình Trưng, phường Long Trường và phường Long Phước. Việc hình thành hành lang giao thông tốc độ cao tại đây dự kiến sẽ làm thay đổi cấu trúc sử dụng đất và thúc đẩy mạnh mẽ giá trị các quỹ đất phụ cận.
Ước tính tổng chi phí đền bù và phương án bố trí tái định cư cho cư dân
Dựa trên quy mô diện tích đất thu hồi, cơ quan chức năng xác định dự án sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến 552 trường hợp tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Qua sàng lọc sơ bộ, có khoảng 200 trường hợp đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện để bố trí tái định cư theo quy định hiện hành. Tổng chi phí phục vụ cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của đoạn tuyến này ước tính khoảng 10.811 tỷ đồng. Toàn bộ nguồn kinh phí này được cấu thành từ tiền đền bù về đất đai, vật kiến trúc, tài sản trên đất, cây trồng, vật nuôi cùng với các khoản trợ cấp an sinh xã hội liên quan nhằm bảo đảm ổn định đời sống cho người dân sau giải tỏa.
Lộ trình bàn giao ranh mốc thực địa và kế hoạch đề xuất nhu cầu vốn
Do tính chất phức tạp của một siêu dự án liên tỉnh, tiến độ giải ngân vốn và bàn giao mặt bằng tại TP.HCM được lên kế hoạch đồng bộ với tiến độ chuẩn bị kỹ thuật tổng thể của toàn tuyến.
 |
| TP.HCM dự chi hơn 2.500 tỷ đồng cho công tác bồi thường GPMB dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam qua địa bàn |
Tiến độ lập báo cáo khả thi và mốc thời gian bàn giao mặt bằng
Hiện tại, chủ đầu tư của toàn bộ dự án là Ban Quản lý dự án Thăng Long đang khẩn trương đẩy mạnh các quy trình, thủ tục pháp lý để lựa chọn nhà thầu tư vấn có năng lực lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo lộ trình dự kiến, phải đến quý III năm 2027, đơn vị tư vấn mới hoàn thành toàn bộ hồ sơ kỹ thuật và thực hiện bàn giao hệ thống ranh mốc giải phóng mặt bằng trên thực địa cho chính quyền địa phương. Do phụ thuộc vào mốc thời gian này, trong năm 2026, TP.HCM chưa có đủ căn cứ pháp lý để triển khai việc chi trả tiền đền bù hay thu hồi đất, đồng thời địa phương cũng không đưa ra đề xuất nguồn vốn Trung ương cho năm này.
Kiến nghị phân bổ vốn ngân sách Trung ương và phương án khu tái định cư độc lập
Để chủ động nguồn lực ngay khi nhận bàn giao mặt bằng, UBND TP.HCM đã gửi văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Bộ Tài chính xem xét. Thành phố đề xuất Trung ương bố trí khoản vốn ngân sách khoảng 9.638 tỷ đồng trong niên độ ngân sách năm 2027 để tập trung tối đa cho công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ thi công không bị nghẽn. Riêng đối với việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư nhằm ổn định nơi ở cho 200 hộ dân bị ảnh hưởng, TP.HCM sẽ chủ động tách thành một dự án độc lập, cam kết bố trí và sử dụng hoàn toàn bằng nguồn vốn ngân sách địa phương để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Tầm vóc siêu dự án và tác động lan tỏa đến thị trường bất động sản 15 tỉnh thành
Tuyến đường sắt tốc độ cao không chỉ là câu chuyện hạ tầng của riêng TP.HCM mà là trục xương sống giao thương kết nối liên vùng, định hình lại xu hướng phát triển đô thị.
Tổng quan quy mô đầu tư và lộ trình di chuyển xuyên quốc gia
Trước đó, chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đã chính thức được Quốc hội thông qua với tổng mức vốn đầu tư sơ bộ đạt khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 67 tỷ USD. Toàn bộ tuyến có tổng chiều dài đạt 1.541 km, điểm đầu xuất phát từ ga Ngọc Hồi thuộc địa phận Hà Nội và điểm cuối kết thúc tại ga Thủ Thiêm thuộc TP.HCM. Trục đường sắt này sẽ đi qua tổng cộng 15 tỉnh và thành phố lớn sau khi sắp xếp, sáp nhập địa giới hành chính. Với vận tốc thiết kế lên đến 350km/h, công trình sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai đầu đất nước, biến hành trình liên tỉnh trở nên nhanh chóng và an toàn.
Cấu trúc hệ thống ga và tiềm năng phát triển đô thị theo mô hình TOD
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật của dự án bao gồm 23 ga hành khách cùng với 5 ga chuyên dụng phục vụ vận chuyển hàng hóa. Sự phân bổ các ga dọc theo 15 tỉnh thành là cơ sở để các địa phương áp dụng mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD). Tại những khu vực xung quanh các nhà ga hành khách, xu hướng hình thành các tổ hợp đô thị thương mại, dịch vụ, căn hộ cao cấp và văn phòng cho thuê sẽ bùng nổ mạnh mẽ. Sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư vào phân khúc bất động sản quanh ga đường sắt tốc độ cao được dự báo sẽ tạo ra những chu kỳ tăng trưởng giá trị bền vững, mở ra cơ hội thặng dư lớn cho thị trường địa ốc dài hạn.
Kết luận
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua địa bàn TP.HCM dài hơn 13,6km là mắt xích cuối cùng, có ý nghĩa chiến lược trong việc hoàn thiện trục giao thông huyết mạch quốc gia kết thúc tại ga Thủ Thiêm. Kế hoạch bồi thường với tổng quy mô hơn 10.800 tỷ đồng trên diện tích thu hồi 141 ha tại các phường Bình Trưng, Long Trường, Long Phước thể hiện sự chuẩn bị bài bản, quyết liệt của chính quyền thành phố. Mặc dù công tác chi trả bồi thường cần chờ đến quý III năm 2027 sau khi nhận bàn giao ranh mốc từ Ban Quản lý dự án Thăng Long, nhưng việc chủ động kiến nghị bố trí hơn 9.600 tỷ đồng vốn Trung ương và tự lập dự án tái định cư bằng vốn địa phương là bước đi thông minh nhằm bảo đảm tiến độ. Dưới góc nhìn đầu tư, sự dịch chuyển về dòng vốn và quy hoạch xung quanh hệ thống 23 nhà ga theo mô hình TOD chính là đòn bẩy hạ tầng mạnh mẽ, tạo dư địa tăng trưởng thặng dư và khẳng định giá trị bền vững cho thị trường bất động sản trong những thập kỷ tới.
Không có nhận xét nào: